Karma: przyczyna i skutek

W buddyjskich tekstach poj璚ie karmy zdecydowanie r騜ni si od poj璚ia przeznaczenie. Wed逝g nauk Buddy, ani B鏬 – Stw鏎ca, ani zewn皻rzne przyczyny nie s odpowiedzialne za to, co prze篡wamy. W przeciwie雟twie do wyznawcy hinduizmu, kt鏎y uwa瘸, 瞠 karma determinuje jego 篡cie, prawo przyczyny i skutku oznacza dla buddysty osobist wolno嗆 i uniwersaln odpowiedzialno嗆 w stosunku do wszystkich czuj帷ych istot.

Budda naucza, 瞠 鈍iat, kt鏎ego do鈍iadczamy jest projekcj naszego umys逝. Dop鏦i czuj帷a istota nie rozpozna prawdziwej natury swojego umys逝, nie jest ona 鈍iadoma, 瞠 konsekwencj pozytywnych s堯w, 篡cze i czyn闚 s pozytywne do鈍iadczenia. Zamiast tego zwyk豉 istota postrzega siebie jako oddzielon od otaczaj帷ego j 鈍iata i my郵i, 瞠 do鈍iadczenia, kt鏎e j spotykaj s spowodowane przez czynniki zewn皻rzne. Na skutek tej niewiedzy przywi您uje si do przyjemnych prze篡 i stara si odsun望 od siebie te nieprzyjemne. Przyczyn cierpienia w naszym 鈍iecie nie jest co ca趾owicie z貫go, jak to jest przedstawiane w niekt鏎ych religiach, lecz niewiedza na temat natury umys逝 oraz dzia豉nia prawa przyczyny i skutku (karmy).

Budda wyja郾ia, w spos鏏 ca趾owicie wolny od warto軼iowania, 瞠 pozytywne, negatywne i neutralne tendencje umys逝 s przyczyn p騧niejszych s堯w i nast瘼uj帷ych po nich czyn闚. Logicznie rzecz bior帷, zar闚no w naszym umy郵e, jak te w otaczaj帷ym nas 鈍iecie pozytywne przyczyny nigdy nie mog doprowadzi do negatywnych skutk闚 i odwrotnie. Prosty przyk豉d nasiona i owocu pokazuje z jednej strony, 瞠 owoc ro郾ie tylko na skutek zawartej w nasionie potencjalnej informacji, z drugiej za strony, 瞠 nasiono przestaje istnie, w momencie, w kt鏎ym pojawi si owoc.

Medytuj帷 buddy軼i ucz si usuwa nasiona przysz造ch ograniczaj帷ych i przynosz帷ych cierpienie do鈍iadcze, zanim dojrzej i wywo豉j konkretne prze篡cia.
Ponadto poprzez medytacj zdobywa si si喚 do usuni璚ia kie趾uj帷ych przeszkadzaj帷ych emocji wraz z korzeniem i rozwija si zainteresowanie m康ro軼iami, kt鏎e si za nimi kryj. W ten spos鏏 medytacja prowadzi do uwolnienia od nie鈍iadomego, nawykowego wik豉nia si w problemy.

Budda naucza, 瞠 aby karmiczne wra瞠nie w pe軟i dojrza這, musz si zej嗆 cztery warunki. Po pierwsze czuj帷a istota musi najpierw jasno zda sobie spraw ze swojej sytuacji wyj軼iowej. Po drugie musi chcie aktywnie uczestniczy w wydarzeniu. Po trzecie musi co zrobi lub nak這ni inne osoby do zrobienia danej rzeczy. W ko鎍u musi odczuwa satysfakcj i cieszy si z rezultatu danego dzia豉nia, 瞠by wra瞠nie karmiczne w pe軟i odcisn窸o si w umy郵e. Na przyk豉d karmicznym skutkiem morderstwa b璠zie do鈍iadczenie stanu podobnego do stan闚 piekielnych, je郵i motywacj do zab鎩stwa by豉 nienawi嗆. Jednak瞠 ten sam czyn dokonany na skutek po膨dania, tak jak ma to miejsce w przypadku morderstwa na tle rabunkowym, prowadzi do do鈍iadczania przez morderc po 鄉ierci 鈍iat闚 frustracji, podczas gdy zabicie powodowane g逝pot mo瞠 zako鎍zy si odrodzeniem jako zwierz.

Strumie 鈍iadomo軼i nie umiera i przechodzi z narodzin na narodziny. W ka盥ej sytuacji 篡ciowej prze篡wamy konsekwencje wcze郾iej odci郾i皻ych wra瞠. Stare wra瞠nia wypalaj si, a nowe s magazynowane w umy郵e. Wprawdzie 豉two tworzy si b喚dne ko這 bod嬈a i reakcji, z kt鏎ego bardzo trudno jest si wyrwa. Jednak瞠 nawet najbardziej skrajne stany umys逝 powstaj na skutek konkretnych warunk闚. Z tego powodu one tak瞠 podlegaj zmianie. (por. ”Ko這 篡cia”).

Z tego wzgl璠u Budda nigdy nie naucza o karmie w spos鏏 dogmatyczny, ani nie moralizowa w stylu „nie wolno Ci nigdy ...” lub „ zawsze powiniene....” Na przyk豉d mo積a zabi w celu sporz康zenia lekarstwa lub aby uratowa ludzkie 篡cie. W tym przypadku dzia豉nie jest wprawdzie negatywne, ale zdecydowanie mniej, gdy motywacj by這 wsp馧czucie i ju na samym pocz徠ku sprawca 瘸逝je swojego czynu, do鈍iadczaj帷 go jednocze郾ie jako nieuniknionego. 安iadome zrozumienie prawa przyczyny i skutku ma pom鏂 uczniom Buddy w s逝瞠niu innym istotom uwi瞛ionym w cyklu uwarunkowanej egzystencji przy pomocy m康ro軼i i spontanicznej aktywno軼i.

Tematy powi您ane:

Ko這 篡cia
Cztery szlachetne prawdy
Dwana軼ie ogniw wsp馧zale積ego powstawania
Dzia豉nia po篡teczne i szkodliwe
Ponowne narodziny