Pytanie 95: Jak wyjaśniłbyś różnicę między intelektualnym zrozumieniem nauki Buddy, a tym płynącym z doświadczenia?



Jeśli weźmiemy do rąk filiżankę i spróbujemy poddać ją pewnego rodzaju intelektualnej analizie dojdziemy do tego, że przedmiot, który określamy tym terminem, w rzeczywistości nie istnieje. Czym jest filiżanka? Czy jest to ucho, czy denko? Filiżanka to po prostu słowo. Jeśli spróbujemy przeniknąć głębiej w materiał, z którego jest zrobiona, dojdziemy do poziomu atomów, a potem do najdrobniejszych cząstek, leptonów. Analizując dalej te najmniejsze partykuły dojdziemy z powrotem do przestrzeni. Ostatecznie więc coś takiego jak filiżanka po prostu nie istnieje, mamy tylko jej kolektywną iluzję. To samo dotyczy myśli i uczuć. Jeśli również im spróbujemy przyjrzeć się uważnie, okaże się, że również my sami nie posiadamy jakiejś realnie istniejącej esencji. Ta filozoficzna analiza określana jest po Tybetańsku słowem "Rang-Tong", które tłumaczy się jako "Puste samo w sobie". Szukając wewnątrz i na zewnątrz nie znajdziemy czegoś, co posiadałoby ostateczną egzystencję. Takie będzie zrozumienie intelektualisty. A zrozumienie jogina? Jogin posiada doświadczenie, określane po tybetańsku "Szen-Tong", co oznacza: "Puste i jeszcze coś". Nie tylko puste, lecz również przejrzyste, nie tylko otwarta przestrzeń, ale także potencjał, który jest od niej nieoddzielny. Co jednak oznacza ów wewnętrzny pogląd? Jogin doświadcza owej prawdy w chwili, kiedy spoczywa w samej świadomości jako takiej, kiedy przekracza myśli i uczucia. Nie znaczy to, że zapada się w czarną dziurę, gdyż świadomość może doświadczać po prostu samej siebie, nie potrzebuje zewnętrznego przedmiotu, na którym musiałaby się wesprzeć. Owo zrozumienie, że przestrzeń i świadomość są tożsame, jest właśnie zrozumieniem jogina. Oczywiście wszystko to, co teraz powiedziałem, jest bardzo pobieżnym wytłumaczeniem. Budda przekazywał swoją wiedzę przez 45 lat i jego nauki wypełniają dzisiaj 108 grubych ksiąg zawierających naprawdę ogromną ilość informacji o umyśle.